ql-align-justify">1. Βιώνοντας το γνωστό – Αισθησιοκινητική δράση (ζέσταμα σώματος)

«Μουσική, Κίνηση και το όνομά μου»

Περιγραφή: Τα παιδιά κινούνται ελεύθερα στον χώρο με έντονη μουσική από διαφορετικά μουσικά είδη και πολιτισμούς. Στην αίθουσα προβάλλονται μέσω προβολέα, διάφορα βίντεο με παιδιά από διαφορετικές χώρες που χορεύουν. Ο/η νηπιαγωγός αγγίζει απαλά ένα παιδί και μόνο αυτό συνεχίζει να κινείται. Κάποια δευτερόλεπτα μετά, η μουσική σταματά και το παιδί λέει «Με λένε....» και συνοδεύει το όνομά του με μια προσωπική κίνηση, με κορδέλες, με ήχο από ένα μουσικό όργανο, ένα σχέδιο για το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο πίνακας της τάξης. Η ομάδα επαναλαμβάνει ρυθμικά: Τον/ην λένε... και μιμείται τη πρακτική που έχει επιλέξει το κάθε παιδί. Στη συνέχεια, ξεκινάει η μουσική και το παιδί επιλέγει ποιος θα συνεχίσει. Σε κάθε νέο σταμάτημα της μουσικής, το κάθε παιδί διαλέγει ένα διαφορετικό εκφραστικό μέσο (μουσικά όργανα, κορδέλες, ζωγραφική, ήχος). Στο τέλος, όλα τα παιδιά σχηματίζουν έναν ομαδικό χορό με κινήσεις που επιλέγουν συνεργατικά

Τεκμηρίωση: Η δραστηριότητα ανήκει στην κατηγορία «Βιώνοντας το γνωστό», καθώς τα παιδιά προσεγγίζουν τη νέα γνώση μέσα από σωματική εμπειρία, από κινήσεις.

Η δραστηριότητα ενισχύει τη συμπερίληψη καθώς επιτρέπει σε κάθε παιδί να παρουσιαστεί με τον δικό του τρόπο, χωρίς αξιολόγηση ή σύγκριση. Η χρήση σώματος, ήχου και κίνησης δίνει δυνατότητες συμμετοχής και σε παιδιά με περιορισμένο λεκτικό λόγο ή διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο. Η επανάληψη της κίνησης από όλη την ομάδα λειτουργεί ως συμβολική αποδοχή και αναγνώριση κάθε παιδιού.

Στοιχεία πολυτροπικότητας: μουσική, ήχος, ψηφιακή προβολή βίντεο, χορός, χρήση αντικειμένων.

Ρόλος νηπιαγωγού: Ο/Η νηπιαγωγός οργανώνει τη δραστηριότητα και ενθαρρύνει τη συμμετοχή όλων των παιδιών.

Αξιολόγηση: Η αξιολόγηση πραγματοποιείται μέσω συστηματικής παρατήρησης της συμμετοχής, της αλληλεπίδρασης και της έκφρασης των παιδιών. Η νηπιαγωγός αξιοποιεί ως εργαλεία φύλλα παρατήρησης, σύντομες σημειώσεις (ανέκδοτες καταγραφές) και φωτογραφικό υλικό από τη δραστηριότητα. Η ανατροφοδότηση δίνεται άμεσα και ενθαρρυντικά κατά τη διάρκεια της δράσης.

2. Βιώνοντας το νέο – Πίνακες του Πικάσο

«Τα πρόσωπα μιλούν»

Περιγραφή: Τα παιδιά κινούνται στον χώρο, εναλλάσσουν τις θέσεις τους ενώ κρατούν καρτέλες με έργα του Picasso και άλλων ζωγράφων. Στον πίνακα, προβάλλονται τα έργα που έχουν χρησιμοποιηθεί. Κάποια στιγμή, ο/η νηπιαγωγός σταματάει τα παιδιά με έναν χτύπο στο τύμπανο. Τότε, αυτά ανταλλάσουν τις κάρτες μεταξύ τους, παρατηρούν το εργό και επιλέγουν ξεχωριστά ένα διαφορετικό τρόπο έκφρασης: λένε μια λέξη ή ένα συναίσθημα, αναπαριστούν με το σώμα τους τι βλέπουν στον πίνακα, εκφράζουν ένα τραγούδι που συνδέουν με το έργο. Εν συνεχεία, μετατρέπουν αυτό που αντιλαμβάνονται τα ίδια, σε έναν δικό τους πίνακα ζωγραφικής και στο τέλος ενώνουν όλα τα σχέδια, δημιουργώντας ένα κολλάζ.

Τεκμηρίωση: Η δραστηριότητα εντάσσεται σε αυτή τη κατηγορία γιατί τα παιδιά διερευνούν νέες ερμηνείες και αισθητικές εμπειρίες μέσα από παρατήρηση, προσωπική έκφραση και συμμετοχή.

Ενισχύει τη συμπερίληψη, εφόσον τα παιδιά εκφράζονται διαφορετικούς τρόπους, γεγονός που επιτρέπει τη συμμετοχή όλων, ανεξαρτήτως γλωσσικών ή μαθησιακών διαφορών.

Στοιχεία πολυτροπικότητας: έργα τέχνης, εικόνες, μουσικά όργανα, πίνακας, ήχος

Ρόλος νηπιαγωγού: καθοδηγητικός, δίνει σαφείς οδηγίες, υποστηρίζει την παρατήρηση των έργων και ενθαρρύνει την ελεύθερη έκφραση στο χαρτί

Αξιολόγηση: Η παρατήρηση της συμμετοχής, της δημιουργικότητας και της ερμηνείας των έργων τέχνης είναι τεχνικές αξιολόγησης. Ως εργαλεία αξιολόγησης αξιοποιούνται οι ζωγραφιές των παιδιών, το ομαδικό κολλάζ, οι προφορικές περιγραφές και οι σημειώσεις της νηπιαγωγού σχετικά με τις αντιδράσεις και τις ιδέες των παιδιών.

3. Εννοιολόγηση με ορολογία – Οι αρχικές μας ιδέες

«Η Διαφορετικότητα μέσω της ζωγραφιάς»

Περιγραφή: Στον χώρο υπάρχουν χαρτιά, μαρκαδόροι και γύρω στον χώρο πολλές κάρτες με εικόνες που αποδίδουν τη λέξη «διαφορετικός» με διάφορους τρόπους, διαφορετική θρησκεία, διαφορετικός πολιτισμός, διαφορετικό χρώμα μαλλιών, διαφορετική δομή σώματος, διαφορές στην κινητική ανάπτυξη. Ακούγεται μουσική με μεταβαλλόμενο ρυθμό. Όταν σταματά η μουσική, κάθε παιδί διαλέγει μια εικόνα και δίνεται η οδηγία απ’ τη νηπιαγωγό να σχεδιάσουν σε ένα χαρτί, τι τους εκφράζει η εικόνα, συναισθήματα, σκέψεις. Έπειτα, όταν ολοκληρώσουν την εργασία τους, περιγράφουν τι έχουν σχεδιάσει και τι σκέφτηκαν γύρω απ’ αυτό. Επίσης, μπορούν να ζητήσουν απ’ τη νηπιαγωγό να καταγράψει πάνω σε αυτές μια λέξη που αντικατοπτρίζει την άποψή τους για τη διαφορετικότητα.

Τεκμηρίωση: Ανήκει σε αυτή τη κατηγορία, επειδή τα παιδιά συνδέουν την έννοια της διαφορετικότητας με διαφορετικές εικόνες. Μέσα απ’ τη τελική συζήτηση, οργανώνουν τη σκέψη τους και οικοδομούν κοινό λεξιλόγιο για τη διαφορετικότητα.

Η χρήσης εικόνας και προφορικού λόγου επιτρέπει στα παιδιά να εκφράσουν ιδέες με πολλαπλούς τρόπους.

Στοιχεία πολυτροπικότητας: ζωγραφική, μουσική, προφορικός λόγος, γραπτός λόγος

Ρόλος νηπιαγωγού: Διευκολύνει τη σύνδεση εμπειριών και εννοιών, ενθαρρύνει τον διάλογο και βοηθά τα παιδιά να εκφραστούν.

Αξιολόγηση: Μέσω των ζωγραφιών, της συζήτησης και των λεκτικών αναφορών των παιδιών σχετικά με τη διαφορετικότητα, πραγματοποιείται αξιολόγηση. Η νηπιαγωγός χρησιμοποιεί φύλλα παρατήρησης, καταγραφή λέξεων-κλειδιών και portfolio με τις δημιουργίες των παιδιών, ώστε να αποτυπωθούν οι αρχικές αντιλήψεις και ιδέες τους.

4. Εννοιολόγηση με θεωρία – Το συμβόλαιο της ομάδας μας

Περιγραφή: Τα παδιά παρατηρούν στον προβολέα, φωτογραφίες συνεργασίας, φιλίας και αποδοχής από στιγμές δικές τους ή και από άλλα παιδιά. Ακολουθεί συζήτηση και έκφραση ιδεών για τους κανόνες που βοηθούν όλα τα παιδιά να αισθάνονται αποδεκτά και ασφαλή. Κάθε παιδί επιλέγει τον τρόπο που θέλει να αποτυπώσει έναν κανόνα: με ζωγραφιά, με φωτογραφία, με ήχο, ή με ένα μικρό βίντεο αναπαράστασης. Έπειτα, οι δημιουργίες συγκεντρώνονται στο «Δέντρο της Ομάδας» αλλά και σε ένα ψηφιακό δέντρο που έχει δημιουργηθεί από τη νηπιαγωγό.

Τεκμηρίωση: Εντάσσεται σε αυτή τη κατηγορία, καθώς τα παιδιά διαμορφώνουν έννοιες όπως συνεργασία, σεβασμός, αποδοχή, οργανώνοντάς τες σε κανόνες και τις αποτύπωνουν με ποικίλες πρακτικές.

Οι κανόνες δημιουργούνται συλλογικά και δίνεται φωνή σε όλα τα παιδιά. Η διαδικασία βοηθά την ομάδα να αναγνωρίσει ότι κάθε μέλος της έχει δικαίωμα να ακουστεί.

Στοιχεία πολυτροπικότητας: φωτογραφία, βίντεο, σχέδιο, ήχος, ψηφιακή αφίσα

Ρόλος νηπιαγωγού: Συντονίζει τη συζήτηση, βοηθά στη διατύπωςη των κανόνων, καταγράφει τις ιδέες των παιδιών, οργανώνει τη σύνθεση του «δέντρου».

Αξιολόγηση: Εστίαση στη συνεργασία, στη συμμετοχή και στη διατύπωση κανόνων από τα παιδιά. Ως εργαλεία αξιολόγησης αξιοποιούνται το «Δέντρο της Ομάδας», φωτογραφίες, βιντεοσκόπηση της διαδικασίας και οι παρατηρήσεις της νηπιαγωγού σχετικά με τη συμβολή κάθε παιδιού.

5. Κριτική ανάλυση – Το Κάτι Άλλο

«Το κάτι άλλο ζωντανεύει!»

Περιγραφή: Τα παιδιά παρακολουθούν το βιβλίο “Το Κάτι Άλλο” σε ψηφιακή αφήγηση.Το παρακολουθούν σε αφήγηση σε ένα βίντεο https://www.youtube.com/watch?v=YMD36stpfq8

Όταν ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, δημιουργούν ομάδες και δραματοποιούν σκηνές απ΄το βιβλίο, χρησιμοποιώντας: μάσκες, αξεσουάρ, κάνουν ήχους που ταιριάζουν στη περίπτωση με το στόμα τους. Αυτό που χρειάζεται να κάνουν, είναι να διαφοροποιήσουν το τέλος της ιστορίας, προτείνοντας ένα διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης του «Κάτι Άλλο».

Τεκμηρίωση: Ανήκει στην γνωσιακή διαδικασία, εφόσον τα παιδιά εξετάζουν συμπεριφορές, αναγνωρίζουν συναισθήματα, και επαναπροσδιορίζουν τις πράξεις των χαρακτήρων μέσω αναστοχασμού.

Τα παιδιά συζητούν για τον αποκλεισμό και τη φιλία, αναπτύσσοντας ενσυναίσθηση και κατανόηση απέναντι στη διαφορά.

Στοιχεία πολυτροπικότητας: ψηφιακή αφήγηση παραμυθιού, δραματοποίηση, παιχνίδι ρόλων, θεατρικά αντικείμενα

Ρόλος νηπιαγωγού: Διευκολύνει τη συζήτηση, προτρέπει τις αναστοχαστικές διεργασίες και υποστηρίζει τα παιδιά.

Αξιολόγηση: Με τη βοήθεια της δραματοποίησης και της συζήτησης γύρω από τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές των ηρώων. Εργαλεία αξιολόγησης αποτελούν οι σημειώσεις παρατήρησης, η βιντεοσκόπηση της δραματοποίησης και οι προφορικές απαντήσεις των παιδιών κατά τον αναστοχασμό.

6. Λειτουργική Ανάλυση – Τι κρύβουν τα μπαλόνια

«Το εργαστήριο των μυστικών μπαλονιών»

Περιγραφή: Η αίθουσα μετατρέπεται σε χώρο εξερεύνησης. Σε διαφορετικά σημεία της τάξης, υπάρχουν μεγάλα χρωματιστά μπαλόνια με διαφορετικό περιεχόμενα: κάποια περιέχουν εικόνες ζώων, κάποια έχουν αντικείμενα, κάποια αντικείμενα που κάνουν ήχο, ενώ άλλες έχουν κάρτες που απεικονίζουν συναισθήματα. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες εξερευνητών. Με τη βοήθεια φακών και οδηγιών που έχουν γραφτεί από τη νηπιαγωγό, πηγαίνουν από μέρος σε μέρος. Επιλέγουν ένα μπαλόνι και προσπαθούν να καταλάβουν τι περιέχει από τον ήχο, από το βάρος, απ΄την αφή χωρίς να το δουν. Η νηπιαγωγός καταγράφει τις υποθέσεις των παιδιών με σημειώσεις. Τα παιδιά ανοίγουν τα μπαλόνια και ανακαλύπτουν το περιεχόμενο. Στο τέλος, δημιουργούν έναν «τοίχο ανακαλύψεων» και συγκρίνουν τι έχουν βρει, με τι υπέθεσαν ότι ήταν. Εξηγούν στην ομάδα, πώς σκέφτηκαν, πώς κατέληξαν στα συμπεράσματά τους.

Τεκμηρίωση: Ανήκει σε αυτή τη κατηγορία γιατί τα παιδιά διερευνούν, συγκρίνουν, παρατηρούν και οργανώνουν. Μέσω της διαδικασίας των υποθέσεων, της παρατήρησης και της κατηγοριοποίησης αναπτύσσουν δεξιότητες ανάλυσης και λογικής οργάνωσης της πληροφορίας.

Δίνει τη δυνατότητα συμμετοχής μέσα από διαφορετικούς τρόπους διερεύνησης ώστε κάθε παιδί να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του.

Στοιχεία πολυτροπικότητας: αισθητηριακή διερεύνηση, εικόνες, κίνηση, λόγος, κολλάζ

Ρόλος νηπιαγωγού: οργανώνει τον χώρο, ενθαρρύνει τα παιδιά να αιτιολογούν τις επιλογές τους, υποστηρίζει τη συνεργασία, καθοδηγεί και παρατηρεί τη σκέψη των παιδιών.

Αξιολόγηση: Βασίζεται στην παρατήρηση της διερεύνησης, της συνεργασίας και της διατύπωσης υποθέσεων. Η νηπιαγωγός χρησιμοποιεί φύλλα καταγραφής υποθέσεων, λίστες ελέγχου συνεργασίας και φωτογραφίες από τον «τοίχο ανακαλύψεων», ώστε να αποτυπωθεί η μαθησιακή διαδικασία.

7. Δημιουργική εφαρμογή - Τι θα συνέβαινε σε έναν κόσμο όπου όλα θα ήταν διαφορετικά;

«Ένας κόσμος όπου όλα είναι διαφορετικά»

Περιγραφή: Τα παιδιά δημιουργούν κούκλες και σκηνικά με ανακυκλώσιμα υλικά. Με τη βοήθεια της νηπιαγωγού, χρησιμοποιούν εφαρμογές ζωγραφικής στον υπολογιστή για να σχεδιάσουν και σημειώνουν λόγια για το κουκλοθέατρο. Στη συνέχεια παρουσιάζουν ομαδικά μια πρωτότυπη ιστορία με τίτλο «Τι θα συνέβαινε σε έναν κόσμο όπου όλα θα ήταν διαφορετικά;». Οι ιστορίες βιντεοσκοπούνται και η νηπιαγωγός, μπορεί να δημιουργήσει ένα ψηφιακό βιβλίο το οποίο θα εμπεριέχει όλες τις ιστορίες και τα βίντεο των παιδιών.

Τεκμηρίωση: Τα παιδιά αξιοποιούν τις γνώσεις και τα βιώματά τους για να παράγουν ένα νέο, πρωτότυπο έργο. Συνθέτους τις ιδέες τους ομαδικά, δημιουργούν ιστορίες και επεξεργάζονται δεδομένα.

Η συνεργατική δημιουργία ιστορίας επιτρέπει σε κάθε παιδί να συμβάλλει με διαφορετικό τρόπο, βάσει ενδιαφερόντων και δυνατοτήτων. Όλες οι ιδέες γίνονται αποδεκτές.

Στοιχεία πολυτροπικότητας: κουκλοθέατρο, ψηφιακή δημιουργία βιβλίου, βίντεο, κατασκευές

Ρόλος νηπιαγωγού: Οργανώνει τα υλικά, υποστηρίζει τη συνεργασία, δημιουργεί το ψηφιακό βιβλίο.

Αξιολόγηση: Η παρατήρηση της συνεργασίας, της δημιουργικότητας και της συμμετοχής στην ομαδική ιστορία. Ως εργαλεία αξιολόγησης αξιοποιούνται οι κατασκευές, οι βιντεοσκοπημένες παρουσιάσεις, το ψηφιακό βιβλίο και ο φάκελος εργασιών (portfolio) των παιδιών.

8. Κατάλληλη εφαρμογή - Τι θα συνέβαινε σε έναν κόσμο όπου όλα θα ήταν ίδια;

«Η πόλη των ίδιων»

Η νηπιαγωγός, παρουσιάζει στα παιδιά στον διαδραστικό πίνακα, μια πόλη όπου όλα είναι ίδια, τα σπίτια έχουν ίδιο χρώμα, σχήμα, οι άνθρωποι φορούν τα ίδια ρούχα, μοιάζουν μεταξύ τους, τα ζώα και όλα τα δέντρα είναι πανομοιότυπα. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες και αναλαμβάνουν να χτίσουν την πόλη χρησιμοποιώντας τουβλάκια, χαρτιά, πλαστελίνες και όποιο άλλο αντικείμενο υπάρχει στη τάξη. Η οδηγία είναι όλα τα στοιχεία να είναι ίδια. Στο τέλος, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία, παρατηρούν όλες οι ομάδες, όλες τις πόλεις που έχουν φτιαχτεί και κατά τη διάρκεια της εξερεύνησης, σημειώνουν αυτά που εντοπίζουν όπως κανείς δεν ξεχωρίζει στο πλήθος,όλοι κάνουν την ίδια δουλειά, δεν υπάρχουν διαφορετικά μέρη, διαφορετικά περιβάλλοντα, διαφορετικοί άνθρωποι, όλα τα σπίτια μοιάζουν και κανείς δε μπορεί να βρει το δικό του. Τα παιδιά καλούνται να σκεφτούν λύσεις και να συζητήσουν πώς μπορεί να νιώθουν οι κάτοικοι της πόλης. Στο τέλος, μπορούν να προσθέσουν αλλαγές όπως διαφορετικά χρώματα, φυτά, δέντρα, αντικείμενα, πρόσωπα. Παρατηρούν πώς αλλάζει η πόλη με την προσθήκη διαφορετικών στοιχείων.

Τεκμηρίωση: Η δραστηριότητα ανήκει στη κατηγορία αυτή διότι τα παιδιά εφαρόζουν όσα έχουν ήδη επεξεργαστεί σχετικά με τη διαφορετικότητα σε ένα βιωματικό, πραγματικό πλαίσιο. Μέσω της δημιουργίας μιας κοινωνίας, χρησιμοποιούν προηγούμενες γνώσεις και εμπειρίες για να κατανοήσουν λειτουργικά τις διαφορές ανάμεσα σε μία πόλη με ομοιομορφία και σε μία με στοιχεία διαφορετικότητας.

Βοηθά τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν ότι οι διαφορές στους ανθρώπους, στις ιδέες και στους τρόπους έκφρασης κάνουν μια κοινότητα πιο λειτουργική, δημιουργική και ευχάριστη.

Στοιχεία πολυτροπικότητας: ψηφιακά μέσα, λόγος, κατασκευές

Ρόλος νηπιαγωγού: Οργανώνει το περιβάλλον μάθησης, παρουσίαση της πόλης και των ιδιαιτεροτήτων της, ενθαρρύνει τα παιδιά να διατυπώνουν ιδέες. Λειτουργεί ως εμψυχωτής και παρατηρητής.

Αξιολόγηση: Διερευνείται η ικανότητα των παιδιών να αναγνωρίζουν προβλήματα και να προτείνουν λύσεις σχετικά με τη διαφορετικότητα. Εργαλεία αξιολόγησης αποτελούν οι κατασκευές των ομάδων, οι συζητήσεις, οι φωτογραφίες της τελικής πόλης και οι καταγραφές της νηπιαγωγού από τις ιδέες και τα σχόλια των παιδιών.

Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός - Αλληλοσεβασμός και Διαφορετικότητα στο νηπιαγωγείο