Χάρτης Ενσυναίσθησης και Ομαλή Ένταξη Νέου Μαθητή σε Πολυπολιτισμική Τάξη

Για την ομαλή ένταξη ενός νέου μαθητή ή εκπαιδευόμενου σε μια τάξη ή ομάδα είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε τις ανάγκες, τις εμπειρίες και τα συναισθήματά του, ώστε να μπορέσει να προσαρμοστεί χωρίς δυσκολίες στο νέο περιβάλλον. Για τον σκοπό αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε στοιχεία σχετικά με το γλωσσικό και πολιτισμικό του υπόβαθρο, τις προηγούμενες μαθησιακές του εμπειρίες, τα ενδιαφέροντα και τις ικανότητές του, καθώς και πιθανές δυσκολίες προσαρμογής ή συναισθήματα όπως το άγχος, η αβεβαιότητα ή ο φόβος απόρριψης. Επιπλέον, χρειάζεται να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο αισθάνεται άνετα να επικοινωνεί και να συμμετέχει στην ομάδα, ώστε να δημιουργηθεί ένα κλίμα ασφάλειας, αποδοχής και εμπιστοσύνης. Η συλλογή αυτών των πληροφοριών μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα από τη συζήτηση με το ίδιο το άτομο, μέσα από δραστηριότητες γνωριμίας και συνεργασίας, την ενεργητική ακρόαση και την προσεκτική παρατήρηση της συμπεριφοράς του στην τάξη. Παράλληλα, σημαντική είναι η συνεργασία με την οικογένεια, τους εκπαιδευτικούς και τους συμμαθητές, ώστε να διαμορφωθεί μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των αναγκών του. Σύμφωνα με τους Calloway-Thomas, Arasaratnam-Smith και Deardorff (2017), η ενσυναίσθηση αποτελεί βασικό στοιχείο της διαπολιτισμικής ικανότητας, καθώς επιτρέπει την κατανόηση της οπτικής του άλλου και συμβάλλει στη δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων συνεργασίας, ενώ η Μαλίκιωση-Λοΐζου (2008) τονίζει ότι η ενσυναίσθηση περιλαμβάνει τόσο γνωστική όσο και συναισθηματική κατανόηση της διαφορετικότητας. Για τη δημιουργία ενός χάρτη ενσυναίσθησης, η ομάδα μπορεί να μοιράσει ρόλους, όπως συντονιστή, παρατηρητή, συνεντευκτή, ερευνητή και καταγραφέα, ώστε να συγκεντρώσει και να οργανώσει αποτελεσματικά τις πληροφορίες. Ο χάρτης ενσυναίσθησης βασίζεται στους άξονες «τι λέει», «τι σκέφτεται», «τι αισθάνεται» και «τι κάνει» το νέο άτομο. Για παράδειγμα, μπορεί να εκφράζει σκέψεις όπως «Δεν ξέρω κανέναν εδώ» ή «Θέλω να κάνω φίλους», να σκέφτεται αν θα γίνει αποδεκτό από την ομάδα, να αισθάνεται άγχος, μοναξιά αλλά και ελπίδα, και να παρατηρεί τους άλλους ή να συμμετέχει διστακτικά στις δραστηριότητες. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η ομάδα μπορεί να κατανοήσει βαθύτερα το νέο μέλος, να προσαρμόσει τη στάση και τις πρακτικές της και να δημιουργήσει συνθήκες αποδοχής, σεβασμού και ουσιαστικής συμμετοχής, ενισχύοντας έτσι την ομαλή ένταξη και το αίσθημα του «ανήκειν».

Βιβλιογραφία

Calloway-Thomas, C., Arasaratnam-Smith, L. A., & Deardorff, D. K. (2017). The role of empathy in fostering intercultural competence. In D. K. Deardorff & L. A. Arasaratnam-Smith (Eds.), Intercultural competence in higher education: International approaches, assessment and application. Routledge.
Malikiosi-Loizos, M. (2008). Η πολυπολιτισμική διάσταση της ενσυναίσθησης. Psychologia, 15(1), 1–15. ResearchGate publication