Δικαιώματα παιδιών και ανθρώπων"

Σκοπός αυτού του μαθήματος είναι να μάθουν τα παιδία για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την φύση τους και πως να τα υπερασπίζουν. Να μάθουν για την διαφορετικότητα και τον σεβασμό σε αυτή, να γνωρίζουν ποια είναι τα δικά τους δικαιώματα ως παιδία και κατ’ επέκταση να ενημερωθούν και να προβληματιστούν για τα δικαιώματα όλων των ανθρώπων.

Για να το πετύχουμε αυτό θα στηριχθούμε στις 8 γνωστικές διαδικασίες, οι οποίες οργανώνονται με κατάλληλη σειρά και τρόπο, ώστε να υποστηρίζουν αποτελεσματικά τη μαθησιακή διαδικασία και να ανταποκρίνονται στις διαφορετικές ανάγκες, ικανότητες και μαθησιακά χαρακτηριστικά (Μάθηση μέσω Σχεδιασμού, χ.χ.).

1η Βιώνοντας το γνωστό: οι μαθητές θα μπορούσαν να σημειώσουν σε ένα μικρό σκίτσο ανθρώπου ,κάτι που γνωρίζουν, κάτι που αισθάνονται και τι μπορούν να κάνουν με τα χέρια και τα πόδια τους. Στη συνέχεια μπορούν να εστιάσουν στις ομοιότητες και τις διαφορές των καταγραφών.

Τεκμηρίωση: οι μαθητές αναστοχάζονται για τις εμπειρίες, τις απόψεις και τα ενδιαφέροντά τους, ο εκπαιδευτικός επιδιώκει να μάθει πληροφορίες για τον βιόκοσμο των μαθητών, να ανασύρει τις εμπειρίες τους, τις υπάρχουσες γνώσεις τους, τις στάσεις και τις συμπεριφορές τους (Kalantzis κ,ά. 2013). Μέσω της παραπάνω δραστηριότητας ο εκπαιδευτικός προσεγγίζει τις σκέψεις και τα πιστεύω των μαθητών και με την συζήτηση εντοπίζει τις μαθησιακές τους ανάγκες και γνώσεις.

2η Βιώνοντας το νέο: ο εκπαιδευτικός δείχνει στους μαθητές το υλικό από το Συμβούλιο της Ευρώπης ,Βιβλίο των Gollob & Krapf(2014:7-16 ) για τα δικαιώματα του παιδιού και εκείνα αναγνωρίζουν πως μερικά απ' αυτά είναι η ελευθερία της ύπαρξης, της καταχώρηση ενός ονόματος και η φοίτησή τους στο σχολείο, μέσα από συζήτηση.

Τεκμηρίωση: οι μαθητές παρατηρούν ή συμμετέχουν σε άγνωστες, νέες καταστάσεις και περιεχόμενο. Γίνεται εισαγωγή, στο καινούργιο υλικό ο εκπαιδευτικός ξεκινάει από κάτι πιο κοντά σε αυτά και εν συνεχεία προσθέτει την επιπλέον γνώση με αναφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα γενικώς.

3η Εννοιολόγηση μέσω ορολογίας: δημιουργία εννοιολογικών χαρτών όπου οι μαθητές ορίζουν και κατηγοριοποιούν βασικούς όρους των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ένα σύστημα αλληλεπίδρασης.

Τεκμηρίωση: βοηθά στην κατανόηση εννοιών και στη σύνδεση τους με άλλες γνωσιακές λειτουργίες, έρχονται σε επαφή με ορισμούς και έννοιες προσπαθώντας να τις προσεγγίσουν με τις δικές τους εμπειρίες και τις νέες γνώσεις που αποκόμισαν (Kalantzis κ,α. 2013).

4η Εννοιολόγηση μέσω θεωρίας: οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και κάθε ομάδα με βάση τις παραπάνω λέξεις προσπαθεί να διαμορφώσει μία θεωρία για το τι είναι ανθρώπινα δικαιώματα, στη συνέχεια την παρουσιάζει στη τάξη και όλοι μαζί ψηφίζουν ποια είναι η καλύτερη θεωρία για να κρατήσουν.

Τεκμηρίωση: σκοπός της συγκεκριμένης διαδικασίας είναι οι μαθητές να κατανοήσουν το θέμα που μελετούν και να το προσεγγίσουν εννοιολογικά. Προσπαθώντας να φτιάξουν μία δικιά τους θεωρία οι μαθητές γίνονται πιο δημιουργικοί, καταπιάνονται και κατανοούν περισσότερο τις νέες έννοιες (Kalantzis κ,α. 2013), και εκφράζει ο καθένας την άποψή του με όμορφο τρόπο, η οποία γίνεται αποδεκτή από τους άλλους. Ταυτόχρονα και βιωματικά μαθαίνουν το δικαίωμα στην ελευθερία του λόγου και το σεβασμό στον άλλον. Ενώ στο τέλος η καλύτερη θεωρία προκύπτει μέσω δημοκρατικών πρακτικών.

5η Λειτουργική Ανάλυση: οι μαθητές εξετάζουν ένα παράδειγμα, όπως τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα παιδί με μεταναστευτικό υπόβαθρο στο σχολείο και παρουσιάζουν τα ευρήματα τους σε πίνακα, αποτυπώνοντας τις «Επιθυμίες, τις Ανάγκες και τα Δικαιώματα του παιδιού».

Τεκμηρίωση: αναλύουν τα αίτια και τις συνέπειες μιας κατάστασης καλούνται να επεξεργαστούν τις λειτουργίες, τους σκοπούς και τους ρόλους που έχει το θέμα που μελετούν (Kalantzis κ,α, 2013).

6η Κριτική Ανάλυση: μέσα από κριτήρια αξιολόγησης από τον/την εκπαιδευτικό αξιολογούν τις δικές τους απόψεις και των άλλων. Με συζήτηση στην τάξη μπορούν να αναφέρουν τις συνέπειες από την παραβίαση αυτών των δικαιωμάτων.

Τεκμηρίωση: σε αυτή τη διαδικασία οι μαθητές καλούνται να επεξεργαστούν τις νέες έννοιες σε σχέση με άλλους ανθρώπους και δίνεται η ευκαιρία για διανοητική ανάλυση, επιχειρηματολογία και συζήτηση (Kalantzis κ,α, 2013), εκφράζουν απόψεις, συγκρίνουν και αξιολογούν διαφορετικές οπτικές.

7η Κατάλληλη εφαρμογή: ο εκπαιδευτικός δίνει κάποιες εικόνες, που δείχνουν παραβιάσεις δικαιωμάτων σε κάθε ομάδα, Η καθεμία επιλέγει από μία εικόνα και την παρουσιάζουν με θεατρικό τρόπο στη τάξη. Γίνεται συζήτηση για το πώς θα αντιδρούσαν οι μαθητές σε ένα τέτοιο περιστατικό.

Τεκμηρίωση: οι μαθητές πλέον καλούνται να εφαρμόσουν τα όσα διδάχθηκαν και κατανόησαν με σκοπό να αφομοιώσουν πρακτικά τη νέα γνώση (Kalantzis κ,α, 2013).

(https://socialpolicy.gr/2014/05/%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%B7-%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%B7.html)

(https://redlineagrinio.gr/greece/people/38604-xoris-spiti)

8η Δημιουργική εφαρμογή: οι μαθητές φτιάχνουν μια αφίσα, η οποία μπορεί να γίνει και σε ηλεκτρονική μορφή, και με τα learningapps, διαθεματικά με το μάθημα της πληροφορικής ή ένα βίντεο για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Τεκμηρίωση: εκφράζουν δημιουργικά όσα έμαθαν και μεταφέρουν τη γνώση σε νέο πλαίσιο, εφαρμόζουν και επικοινωνούν τις νέες γνώσεις που αποκόμισαν (Kalantzis κ,α. 2013)

(https://www.schooltime.gr/2018/11/19/noemvriou-20-pagosmia-imera-dikaiomaton-tou-paidiou-i-simvasi-tou-oie-gia-ta-dikaiomata-tou-paidiou/)

Βιβλιογραφία

Αρβανίτη, Ε. & Βλάχου, Μ. (2023). Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Γνωσιακές διαδικασίες και σχεδιασμός. [Powerpoint slides]. Ανάκτηση από Πανεπιστήμιο Λευκωσίας: https://learn.unic.ac.cy/ultra/courses/_322_1/outline/file/_83428_1

Αρβανίτη, Ε. Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός : https://learn.unic.ac.cy/ultra/courses/_322_1/outline/edit/document/_582860_1?courseId=_322_1&view=content&state=view

Kalantzis, M., & Cope, B. (2013). Νέα μάθηση: Βασικές αρχές για την επιστήμη της εκπαίδευσης (Επιμ. & εισαγωγή: Ε. Αρβανίτη). Εκδόσεις Κριτική

Διαδικτυακή

Gollob,R.,Krapf,P.(2014)Εξερευνούμε τα δικαιώματα του παιδιού, Εννιά μικρά project για το Δημοτικό, Βιβλίο V,από ECD/HRE Βιβλία I-VI .Eκπαίδευση για τη Δημοκρατική Ιδιότητα του Πολίτη και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη σχολική τάξη: Διδακτικές αλληλουχίες ,έννοιες, μέθοδοι , μοντέλα. Εκδόσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης. 2η έκδοση. Ανακτήθηκε 10 Μάϊου , 2021, από https://www.living-democracy.gr/textbooks/volume-5?.

Ψηφιακό Σχολείο. (χ.χ.). Εργαστήρια δεξιοτήτων. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2026, από https://act.digitalschool.gov.gr/ergastiria-dexiotiton/

Ομάδα 2